οι αντιπολεμικές δράσεις στο Λύκειο, η γνωριμία με τον Πιτ Σίγκερ και η μύηση στη folk, οι διαδηλώσεις με τον Μ.Λ.Κινγκ και η φυλάκιση για το Βιετνάμ, οι καταγγελίες κατά του Τραμπ και η στήριξη των φοιτητών για την Παλαιστίνη

Η μεγάλη μουσικός, τραγουδίστρια και ακτιβίστρια Τζόαν Μπάεζ (το πλήρες της όνομα είναι Τζόαν Τσάντος Μπάεζ), γεννήθηκε στο Staten Island της Νέας Υόρκης, στις 9 Γενάρη του 1941.

Η οικογένειά της ανήκαν στη δοξασία των κουάκερων, ο πατέρας της, Άλμπερτ Μπάεζ, αν και προοριζόταν για ιερέας, ακολούθησε το δρόμο της επιστήμης. Ανάμεσα στα άλλα, εφηύρε το μικροσκόπιο με ακτίνες Χ.

Οι επαγγελματικές του υποχρεώσεις ανάγκασαν την οικογένεια Μπάεζ να μετακομίσει στο Σαν Φρανσίσκο.

Οι γκόσπελ και φολκ μουσικές ήταν κυρίαρχο στοιχείο της καθημερινότητας στο σπίτι της μικρής Τζόαν. Το δώρο ενός φίλου του πατέρα της, ένα γιουκαλίλι, αποτέλεσε το πρώτο της μουσικό όργανο, με το οποίο συνόδευε κάθε οικογενειακή εκδήλωση.

η αντιπολεμική δράση στο Λύκειο και η γνωριμία με τον Πιτ Σίγκερ

Ταυτόχρονα, η πολιτικοποίηση της οικογένειας σε συνδυασμό με τις “ταραγμένες” δεκαετίες στις οποίες μεγάλωνε, οδήγησαν την έφηβη Τζόαν να εκφράσει για πρώτη φορά τις κοινωνικές της ανησυχίες στο Palo Alto High School του Σαν Φρανσίσκο:

Αρνήθηκε να συμμετέχει σε μια δοκιμή εκκένωσης του σχολείου λόγω χρήσης πυρηνικών, κάτι που συνηθιζόταν στις ΗΠΑ κατά την ψυχροπολεμική περίοδο.

Μετά το Λύκειο, μετακόμισε στη Μασαχουσέτη όπου και πραγματοποίησε τις πρώτες της ζωντανές εμφανίσεις. Η βασική επιρροή της ήταν η Οντέττα, η γνωριμία όμως που άλλαξε το ρου της ιστορίας της ήταν εκείνη με τον Πιτ Σίγκερ.

Η Μπάεζ γνώρισε τον Σίγκερ στα τέλη της δεκαετίας του ’50, όταν εκείνος ήταν ήδη θρύλος του αμερικανικού φολκ και της πολιτικής μουσικής. Της μεταλαμπάδευσε την αγάπη για τη folk μουσική, που είχε καθιερωθεί ως η μουσική των κινημάτων και της υπέδειξε τη χρήση του τραγουδιού ως εργαλείο κοινωνικής αλλαγής.

Ο Σίγκερ την προώθησε στις folk σκηνές της Νέας Υόρκης, όπου το κοινό τη λάτρεψε. Παράλληλα, μεσολάβησε για να παίξει στο διάσημο folk φεστιβάλ του Νιούπορτ, όπου η εμφάνισή της έκανε πάταγο και στο εξής μνημονευόταν ως η “ξυπόλητη Παναγία”.

δίπλα στον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και στη φυλακή για το Βιετνάμ

Έκτοτε έδωσε αμέτρητες συναυλίες, η εικόνα της με την κιθάρα στον ώμο έγινε συνώνυμο των κινημάτων. Έδωσε το παρόν στη μεγάλη πορεία προς την Ουάσιγκτον το 1963, όταν ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ μοιράστηκε με το κοινό το “όνειρό” του.

Η ‘Ματωμένη Κυριακή’ της 15^ης Σεπτέμβρη του 1963, στο Μπίρμινχαμ της Αλαμπάμα, όταν η βόμβα ακροδεξιών ρατσιστών σκότωσε τέσσερα μικρά κορίτσια στην Εκκλησία Βαπτιστών της 16^ης Οδού, αποτυπώθηκε στο τραγούδι της ‘4 little girls’ και ενσωματώθηκε στο σχετικό ντοκιμαντέρ του Σπάϊκ Λι.

Κατά τη διάρκεια της θυελλώδους σχέσης της με τον Μπομπ Ντίλαν, ερμήνευσαν μαζί τον ύμνο του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα ‘With God on our side’.

Το 1965, διαδήλωσε στην αιματοβαμμένη διαδήλωση στη Σέλμα, μαζί με τον Μ.Λ.Κινγκ. Ήταν εκεί και στην μεγάλη πορεία ειρήνης στη Φρανκφούρτη, το Πάσχα του 1966.

Εν μέσω μαζικών διαδηλώσεων κατά του πολέμου του Βιετνάμ, έπαιξε χωρίς εισιτήριο μπροστά σε 30.000 θεατές στην Ουάσιγκτον το 1967, ενώ συνελήφθη δύο φορές και πέρασε 45 μέρες στη φυλακή, λόγω της συμμετοχής της στον αποκλεισμό του κέντρου νεοσυλλέκτων στο Όκλαντ της Καλιφόρνια.

Τα Χριστούγεννα του 1972 περιόδευσε στο Βόρειο Βιετνάμ, στέλνοντας μήνυμα ειρήνης στους κατοίκους του, ενώ επισκέφτηκε Αμερικανούς αιχμαλώτους, βιώνοντας από κοντά τον πιο σφοδρό βομβαρδισμό του πολέμου.

ενεργή στο Black Lives Matter – στο πλευρό των φοιτητών για την Παλαιστίνη

Τις τελευταίες δεκαετίες συνεχίζει να δραστηριοποιείται στον τομέα των δικαιωμάτων των κρατουμένων, ενάντια στη θανατική ποινή και υπέρ του ΛΟΑΤΚΙ κινήματος.

Στήριξε ενεργά το κίνημα το Black Lives Matter και τα δικαιώματα των μεταναστών, αποτελώντας έτσι ένα ακόμα κρίκο στην αλυσίδα που συνδέει το BLM  με το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα των προηγούμενων δεκαετιών.

Δε δίστασε να αντιπαρατεθεί σφοδρά με την κυβέρνηση του Τζωρτζ Μπους.

Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του (2001–2009), η Μπάεζ αντιτάχθηκε έντονα στον Πόλεμο του Ιράκ και στο ανθρώπινο κολαστήριο του Γκουαντάναμο, συμμετέχοντας σε δεκάδες αντιπολεμικές διαδηλώσεις και συναυλίες.

Φυσικά, δεν έχει αφήσει στο απυρόβλητο ούτε τον Ντόναλντ Τραμπ, τον οποίο κατακεραύνωσε στη διάσημη συνέντευξή της στον Guardian to 2017, κατηγορώντας τον για ρατσισμό, ξενοφοβία και αυταρχική ρητορική.

Στήριξε ολόψυχα τις μεγάλες αντιπολεμικές διαδηλώσεις των φοιτητών στα αμερικανικά πανεπιστήμια για τη γενοκτονία στη Γάζα, δηλώνοντας στον ραδιοφωνικό σταθμό KPFA τον Απρίλη του 2024:

«Τα παιδιά πρέπει και τώρα (όπως και στον πόλεμο του Βιετνάμ) να μη φοβηθούν, να ξεσηκωθούν και να δείξουν και σε όλους εμάς πώς να το κάνουμε».