η δουλειά στα αγροκτήματα, το Κραχ του 29 και η λογοκρισία για τα ‘Σταφύλια της Οργής’, το Νόμπελ Λογοτεχνίας και η “προδοσία” του στον πόλεμο του Βιετνάμ

Ο πολυβραβευμένος Καλιφορνέζος συγγραφέας, γεννήθηκε το 1902 στην πόλη Σαλίνας. Γερμανοϊρλανδικής καταγωγής, δούλεψε από μικρός σε αγροκτήματα κοντά στα σύνορα με το Μεξικό, μαζί με μετανάστες και περιπλανώμενους εργάτες γης. Οι εμπειρίες αυτές τον ακολούθησαν στην υπόλοιπη ζωή του και τις μετέφερε στα έργα του.

Η ζωή του ήταν μια περιπέτεια: Μπήκε στο πανεπιστήμιο του Στάνφορντ αλλά το εγκατέλειψε το 1925, έκανε άπειρες δουλειές, από ξεναγός μέχρι και επιστάτης σε ιχθυοτροφείο, παντρεύτηκε τρεις φορές, απέκτησε δύο γιους από τη 2^η σύζυγό του και έγραψε 27 βιβλία.

ο πολεμικός ανταποκριτής που έγινε συγγραφέας

Κάλυψε τον 2^ο Παγκόσμιο Πόλεμο ως πολεμικός ανταποκριτής της Herald Tribune, ενώ το 1948 ταξίδεψε στη Σοβιετική Ένωση μαζί με τον διάσημο φωτογράφο, Ρόμπερτ Κάπα. Η πρώτη του μεγάλη επιτυχία ήρθε το 1935, με το ‘Τορτίγια Φλατ᾿.

Ανάμεσα στα πολλά μυθιστορήματά που έγραψε, ξεχώρισαν το ‘Άνθρωποι και Ποντίκια’ (1937), που πραγματεύεται την ιστορία δύο απόκληρων εργατών γης και φυσικά το αριστούργημα, ‘Τα σταφύλια της Οργής’ ((1938), που μιλά για τη φρίκη των μεταναστών εργατών στα στρατόπεδα διαμονής τους στο Μπέϊκερσφιλντ της Καλιφόρνια.

Το βιβλίο κατηγορήθηκε ως κομμουνιστικό και ανατρεπτικό, με αποτέλεσμα να απαγορευθεί η κυκλοφορία του σε πολλές πολιτείες των ΗΠΑ για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Όμως η επιτυχία του ήταν αδιαμφισβήτητη και οδήγησε τον Τζον Φορντ να βασιστεί επάνω του για την ομώνυμη ταινία του 1940, που κέρδισε Όσκαρ σκηνοθεσίας και β’ γυναικείου ρόλου.

ο Σύνδεσμος Αμερικανών Συγγραφέων και το βραβείο Νόμπελ

Αποτέλεσε κόκκινο πανί για το αμερικανικό κατεστημένο, όχι μόνο λόγω του έργου του αλλά και λόγω της συμμετοχής του στον Σύνδεσμο Αμερικανών Συγγραφέων (LAW).

Επρόκειτο για ένα σύλλογο με στενές σχέσεις με το Κομμουνιστικό Κόμμα Η.Π.Α., στον οποίο κατά καιρούς συμμετείχαν ο Τόμας Μαν, ο Έρνεστ Χέμινγουέϊ, ο Θίοντορ Ντράϊζερ, η Λίλιαν Χέλμαν και άλλοι μεγάλοι συγγραφείς.

Μια χρονιά μάλιστα μετά τη συγγραφή του βιβλίου, τιμήθηκε με το βραβείο Πούλιτζερ, ενώ του απονεμήθηκε και το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, το 1962.

Η Μεγάλη Ύφεση και οι συνέπειες του οικονομικού Κραχ του 1929, κυριαρχούν μέσα στα βιβλία του, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το μυθιστόρημα ‘Ο δρόμος με τις φάμπρικες’ (1945), που διαδραματίζεται σε ένα δρόμο γεμάτο με κονσερβοποιίες σαρδελών, στο Μόντερέι.

η πολιτική “προδοσία” του και το Βιετνάμ

Η σχέση του όμως με τα κινήματα αντίστασης κλονίστηκε πολύ σοβαρά από τη στάση που κράτησε στον πόλεμο του Βιετνάμ, τον οποίο στήριξε ολόψυχα.

Η φωτογραφία με τον 19χρονο γιο του, Τζον, έχοντας μόλις καταταχτεί και τον πρόεδρο Λίντον Τζόνσον, στοίχειωσε το παγκόσμιο αντιπολεμικό κίνημα και προκάλεσε την αποστροφή των παλιών του θαυμαστών.

Ο θάνατός του από καρδιακή ανεπάρκεια το 1968, ίσως τον γλίτωσε από το να πληγούν περαιτέρω το αδιαμφισβήτητο κύρος και η επίδραση που ακόμα ασκεί το έργο του στους απανταχού ‘της γης κολασμένους᾿.