ο Λένον στη Νέα Υόρκη και το FBI, το αντιπολεμικό κίνημα για το Βιετνάμ και ο αγώνας των αφροαμερικανών για ίσα δικαιώματα, η κινηματική Χορωδία του Χάρλεμ και η διαμάχη με τη δισκογραφική εταιρία

Ποιος είπε πως στη χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα δεν ταιριάζει ένα αντιπολεμικό τραγούδι διαμαρτυρίας; Το Happy Xmas (War is Over) του Τζον Λένον αποδεικνύει το αντίθετο.

ο πόλεμος του Βιετνάμ  

Το 1971 ο πόλεμος του Βιετνάμ βρισκόταν σε μια κρίσιμη καμπή. Στις ΗΠΑ αλλά και σε μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, το αντιπολεμικό κίνημα γιγαντωνόταν.

Εικόνες φρίκης παιδιών να τρέχουν γυμνά στους δρόμους της ασιατικής χώρας μετά από αμερικανικούς βομβαρδισμούς, σόκαραν την κοινή γνώμη.

Οι Βεταράνοι κατά του πολέμου του Βιετνάμ “όργωναν” τη χώρα πρωτοστατώντας σε αντιπολεμικούς ακτιβισμούς, αντιρρησίες συνείδησης δικάζονταν καθημερινά στα στρατοδικεία ενώ αντιπολεμικές εφημερίδες διακινούνταν σχεδόν απροκάλυπτα στο μέτωπο.

Ταυτόχρονα, το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα είχε μπει σε πιο βίαια μονοπάτια, μετά τη δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ το 1968. Οι εξεγέρσεις στα γκέτο μονοπωλούσαν τα δελτία ειδήσεων.

ο Τζον Λένον στη Νέα Υόρκη

Οι Beatles είχαν διαλυθεί το 1970 και ίσως ο δημοφιλέστερος όλων, ο Τζον Λένον, ζούσε μαζί με τη Γιόκο Όνο στις ΗΠΑ και συμμετείχε ενεργά τόσο στις αντιπολεμικές καμπάνιες όσο και στις κινητοποιήσεις των αφροαμερικανών, που πολλές φορές συντονίζονταν εναία.

Αυτή η συμμετοχή του ανάγκασε το FBI να τον θεωρήσει ως “επικίνδυνο” για τη δημόσια ασφάλεια και να τον θέσει υπό παρακολούθηση.

Ήδη από τον Δεκέμβρη του 1969, ο Λένον είχε κυκλοφορήσει πληρωμένες καταχωρήσεις σε υπαίθριους διαφημιστικούς χώρους δώδεκα αμερικανικών μεγαλουπόλεων (billboard spaces) όπου αναγραφόταν: WAR IS OVER – IF YOU WANT IT (Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΘΑ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΘΕΛΗΣΕΙΣ).

Η φράση αυτή προϋπήρχε σε άλλα αντιπολεμικά τραγούδια, όπως στο “War is over” του Φιλ Όουκς καθώς και στο “Unknown Soldier” των Doors.

τα Χριστούγεννα στην υπηρεσία του κινήματος

Το πρώην σκαθάρι δεν ήθελε να γράψει ένα γλυκανάλατο χριστουγεννιάτικο τραγούδι, στο κλασικό εορταστικό πνεύμα των χιονισμένων τοπίων, των ταράνδων και του καταναλωτισμού.

Ταυτόχρονα όμως, λάτρευε την αισιοδοξία και τη ζεστασιά της ανθρώπινης επαφής, που παραδοσιακά εμπεριέχουν τα Χριστούγεννα. Αποφάσισε λοιπόν να φτιάξει ένα κινηματικό χριστουγεννιάτικο τραγούδι, που να συνδυάζει το αντιπολεμικό κίνημα και το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα.

Πρoχώρησε σε μια πρώτη, ακουστική ηχογράφηση, στο ξενοδοχείο St Regis Hotel της Νέας Υόρκης, τον Οκτώβρη του 1971. Λίγο αργότερα, μαζί με τον θρυλικό παραγωγό Φιλ Σπέκτορ, ολοκλήρωσαν την παραγωγή στo Record Plant Studio.

Εκεί προστέθηκε το “κερασάκι στην τούρτα”: τριάντα παιδιά από την Χορωδία της κοινότητας του Χάρλεμ, μιας συνοικίας της Νέας Υόρκης που είχε αποτελέσει το επίκεντρο της black power, τραγούδησαν μαζί με τον Λένον και απέδωσαν το κλίμα που ήθελε ο δημιουργός του κομματιού.

η κινηματική Χορωδία του Χάρλεμ

Η εν λόγω χορωδία, που θεωρήθηκε ως η φωνή της νέας γενιάς του Χάρλεμ, δημιουργήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’60 και κέρδισε πανεθνική απήχηση συμμετέχοντας στο φεστιβάλ του Νιούπορτ Τζαζ (Newport Jazz Festival) το 1967. Αυτή η εμφάνιση μάλιστα κυκλοφόρησε και σε δίσκο.

Η Χορωδία του Χάρλεμ ήταν άμεσα εναρμονισμένη με το Κίνημα για τα Πολιτικά Δικαιώματα. Συμμετείχε σε πορείες, διοργάνωσε πολιτιστικές εκδηλώσεις που είχαν σκοπό τη συλλογή χρημάτων και την ευαισθητοποίηση για τον αγώνα.

Ταυτόχρονα, η χορωδία αυτή είχε πρωτοστατήσει στο λεγόμενο “Μαύρο Γούντστοκ, το Harlem Cultural Festival. Επρόκειτο για μια σειρά συναυλιών με αφροαμερικανούς καλλιτέχνες το καλοκαίρι του 1969 στο Μάουντ Μόρις Παρκ του Χάρλεμ που συνδέθηκε με το καλλιτεχνικό κίνημα της “Πολιτιστικής Αναγέννησης του Χάρλεμ.

τα προβλήματα με τη δισκογραφική

Το Happy Xmas (War is Over) δεν κυκλοφόρησε άμεσα, λόγω δικαστικής διαμάχης του πρώην “σκαθαριού” με τη δισκογραφική εταιρία, παρά μόνο το Νοέμβρη του 1972. Η τεράστια επιτυχία που γνωρίζει ακόμα και σήμερα, ήρθε μετά το 1980 και τη δολοφονία του Τζον Λένον.